Minor Media & Cultuur | Fotografie en Beeldwijsheid
Jeroen den Otter
1657370


Opdracht 1: Compositie
Samen met Cindy heb ik bij een van de vele flats die de Uithof rijk is een aantal portretten gemaakt. De keuze voor portretten was snel gemaakt omdat ik mensen fotograferen interessant vind, in het bijzonder hoe een persoon zich uit qua kledingstijl. Ik heb gespeeld met diffuus licht door Cindy bij het raam te plaatsen. Daarnaast heb ik Cindy interessant afgebeeld door haar gezicht op de regel van derden te plaatsen. Hetzelfde geldt voor de middelste foto, echter heb ik deze in zwart-wit gemaakt om een esthetisch repliek te geven aan het beeld. Ten slotte heb ik bij mijn laatste afbeelding gespeeld met de gulden snede.
Feedback: Boven alles, mooie afbeeldingen. Goed dat er bij het raamshot nog veel van de achtergrond te zien is. Daarnaast is de lichtstreep op de flat van de middelste foto interessant.
Opdracht 2: Diafragma en sluitertijd
Samen met Harald en Nick ben ik gaan lopen richting de universiteitsbibliotheek. Hierachter weidde zich een mooi grasveld en levendige bomen. Dit was voor mij de aanleiding om te stoppen voor een paar portretten. De groene bladeren waren uitstekend voor een zachte bokeh. Daarnaast heb ik ook een portret gemaakt waarin de omgeving als de persoon scherp zijn. Ten slotte heb ik geëxperimenteerd met beweging en bevriezen. Gaaf om mee bezig te zijn. Ik heb geleerd hierin hoge F waardes te nemen en lage sluitertijden te hanteren van bijvoorbeeld 1/10. Ondanks het felle zonlicht midden op de dag vond ik het effect gaaf. Echt iets om meer mee te gaan experimenteren.
Feedback: Mooie afbeedlingen, goede techniek. Persoonlijk zou ik bij het portret waarbij de omgeving als de persoon scherp is een andere locatie uitkiezen. Het lijkt mij, als beide scherp zijn, dat de locatie ook echt bijzonder moet zijn, iets moet toevoegen. En dat is nu niet het geval vind ik.
Feedback ronden
De leden van mijn groepje vonden mijn afbeeldingen net en goed gelukt. Goede compositie en mooi gebruik van scherptediepte. Er is daarnaast wel verbetering mogelijk. De achtergrond kan meer van betekenis zijn bij het portret waar de persoon als de achtergrond scherp zijn. Daarnaast kan je beter een kikkerperspectief gebruiken bij de bewegingsonscherpte foto, let daarbij ook op een juiste interessante compositie van beeld.
Opdracht 4: Maak een portret van één persoon en bijpassend stilleven
Voorafgaand aan deze opdracht heb ik voor mijzelf een moodboard gemaakt waarin ik een visuele tentoonstelling heb gemaakt van mijn ideeën. Ik maakte duidelijk dat de foto een verzorgd, verleidelijk en zelfverzekerd portret moest worden van een vrouw. De visuele vertaalslag van deze criteria is tot stand gekomen door een samensmelting van model keuze, kleding, locatie, houding en standpunt.
Tot slot. Geïnspireerd door de Nederlandse schilderkunst uit de 17e eeuw heb ik voor een vruchtenstilleven gekozen. De vrucht is namelijk een bekend verleidingstafereel, denk bijvoorbeeld aan het schilderij van Paulus Moreelse uit 1630 waar Vertumnus Pomona probeert te verleiden. Ik zag hierin een verbinding met de portretfoto.
Opdracht 5: Beeldanalyse - Nederlands Fotomuseum
Big Nudes van Helmut Newton
Helmut Newton was een Duits-Australische mode-glamourfotograaf die een duidelijke stempel op de fashion industrie heeft gezet met zijn fotografische werken. Hij portretteerde vrouwen als actieve, aantrekkelijke, assertieve en erotische wezens die niet alleen hun omgeving maar ook de mannen domineerden die bij tijd en wijle in beeld kwamen.
Mannen speelden in Newton’s werk voornamelijk de rol van passieve toeschouwer aan wie de vrouw zich toont. Newton leek zich zeer bewust van het feit dat het opwekken van verlangen en lust in hoge mate bepaald wordt door de waarneming, door het complexe spel van kijken en bekeken worden, van exhibitionisme en voyeurisme. Het oog is essentieel van het oproepen van erotiek. Wij zien iets dat onze begeerte opwekt, maar het onderwerp van onze begeerte blijft tegelijkertijd op een zekere afstand, het blijft een vaak onbereikbare fantasie- een afstand die zelfs noodzakelijk is. Want als de afstand wordt opgeheven en het subject en object vallen samen dan wordt de begeerte vervuld en verdwijnt het verlangen.
Newton’s fotografie doet precies dat: het oproepen van een fantasie en van een fantastische onbereikbare wereld. Het is de wereld van geld, macht en haute-couture. Mode is net als erotiek een spel van verleiding, van subtiele signalen naar de ander, waarbij wordt verhuld en onthuld, wordt getoond of juist wordt verborgen.
Voor deze beeldanalyse neem ik dan ook de serie Big Nudes onder de loep. De Big Nudes waren geïnspireerd op grote foto’s van de terroristische Baader-Meinhof gang die gezocht werden door de Duitse politie in 1980. De foto’s van deze groepsleden werden levensgroot afgebeeld in de krant. Het project had daarom voor lange tijd de naam ‘’The Terrorists’’ voordat het veranderde naar Big Nudes. Met deze gedachte maakte Newton in de jaren 90 zijn Big Nudes, waarin men kijkt naar een ideaal klassiek vrouwenlichaam. Newton’s Big Nudes representeerden vrouwen vol zelfvertrouwen, die onafhankelijk waren en sterk oogden. Tegelijkertijd werd zo de onbereikbaarheid van het onderwerp benadrukt. Het thema van de mannelijke blik en de onbereikbaarheid van de vrouw ontwikkelde Newton in zijn provocerende werken steeds verder.
De sfeer van de studio die in veel beelden zichtbaar is wordt bepaald door de neutrale, vlakke achtergrond van een traditionele studio-opstelling. Newton verwierp uitbundige decors van eerdere decennia: de enscenering gaf altijd blijk van visionaire tijdsloosheid.
Het werk is groot gepresenteerd in verschillende musea over heel de wereld maar is daarnaast ook verschenen in verschillende naslagwerken. Daarnaast waren de Big Nudes zeer bijzonder voor de tijd waarin het gemaakt werd. Naaktheid in volle focus, was nieuw. Het vrouwbeeld en de positie van de vrouw in de samenleving onderging een radicale verandering.
Ik vind de serie big nudes fascinerend. Het inspireert mij omdat het een puur esthetisch vrouwenbeeld weergeeft. Het is krachtig, tijdloos en mooi. Voor de eindopdracht neem ik de krachtige houdingen/poses mee die de modellen hanteren.
Automobile accident van Guy Bourdin
Het is een bekend fenomenen van vroeger dat vandaag de dag nog stand houdt; Amerikaanse fashion magazines zijn meer responsief naar de publieke smaak dan de Europese fashion magazines. Dit komt omdat er meer geld wordt geïnvesteerd in de Amerikaanse magazine layout en fashion advertenties. Als resultaat pakte de Franse Vogue de creatieve lead in fashion fotografie in de zeventigen jaren met fotografen als Guy Bourdin en Helmut Newton. Ze kregen volledige autonomie over de kledingkeuze, setting en uiteindelijke presentatie van het werk in het Vogue magazine. De creatieve vrijheid die niet langer in New York te vinden was heeft geleid tot de meest gedurfde en belangrijke mode afbeeldingen uit dit tijdperk.
Zo pakken we voor deze analyse Bourdin’s automobile accident erbij die nauwe verwanten heeft met de bloedige climaxen van films als Bonnie and Clyde, Marathon Man and The Wild Bunch. De nieuwe merken van gewelddadige fashion fotografie leveren de kijker een onbereikbaar beeld op dat niet beschikbaar is in het echte leven. In fashion fotografie is de fantasie vaak seksueel, soms gelinkt met gewelddadigheid.
Guy Bourdin’s gebruik van geweld sluiert zijn thema van kwetsbaarheid. Bourdin’s visie is een romantische; zijn vrouwen zijn zorgeloos. De slordige houding en expressies suggereren het einde van relaties. Impliciete fysieke dreiging wordt vaak gebruikt om Bourdin’s concept van vrouwen als kwetsbaar wezen neer te zetten. Zo worden schaduwen vaak gebruikt om een sfeer te creëren van mysterie, dreiging en razernij.
Bourdin was een van de eerste fashion fotografen die de composities vulden met wat op het oog lijkt op mysterie, meer hintend naar de bedoeling dan het nadrukkelijk uitspreken daarvan. We weten bij zijn foto’s niet wat er gebeurd. We weten alleen dat we aan het dealen zijn met een specifiek moment in de tijd: iets is gebeurd of staat op het punt te gebeuren.
Bourdin’s achtergrond als schilder heeft invloed gehad op zijn aanpak, vooral hoe hij zijn composities aankleedt. Over elke vorm en kleur is tot in detail nagedacht om bij te dragen aan het geheel. De bezorgdheid voor het finale effect van zijn werk als de exacte plaatsing van zijn werken in het magazine zijn het bewijs van commitment van Guy Bourdin in fashion fotografie.
Ik vind het werk van Guy Bourdin inspirerend omdat ik kan voelen dat er goed is nagedacht over compositie, kleurgebruik, setting en uitdrukking. Het heeft, zoals vele fashion foto’s, een onbereikbare air over zich. Het is een ideaalbeeld. Moeilijk of niet te vinden in het echte leven en juist daarom zo aantrekkelijk. Fashion fotografie is een leugen maar wordt werkelijkheid zodra de fantasieën op print verschijnen.
Opdracht 3: Breda Photo - Remake
De fotoserie die mij het meest aanspraak tijdens het Breda Photo event was Awoulaba / Taille Fine, gemaakt door fotografe Joana Choumali. Dit werkt spreekt mij aan omdat de voorkeur van vrouwelijke vormen in elk continent of zelfs land, anders kan zijn. Er is simpelweg niet één schoonheidsideaal. In Nederland zijn we gewend aan etalagepoppen met slanke rechte lijven: aseksueel, zo min mogelijk uitdrukking. Idem zijn zo de fashion foto’s van grote fotografen die ik bewonder. Zo niet in Afrika. Hier worden de mannequins aangepast aan de lokale voorkeuren voor het vrouwelijk lichaam: een forse boezem, volle armen en een uitgesproken gezicht en prominent achterwerk. Zo’n type vrouw, in etalagepop vorm heet in Ivoorkust Awoulaba: schoonheidskoningin. Wat haaks staat tegenover het Westerse schoonheidsideaal: de taille fine of wespentaille. Tot zover duidt dit de titel van het project.

De betekenis die ik aan dit project hecht is van kleine waarde. Ik snap het project, waarom het opgezet is en het achterliggende idee van verschillende schoonheidsidealen. Echter vind ik de foto’s verre van mooi. Te beginnen met de presentatie. De vrouwen staan allemaal tegen vel gele, paarse en groene achtergronden. Het schreeuwt te veel en is niet echt subtiel in mijn ogen. Daarnaast zijn de afgebeelde vrouwen niet puur omdat er een vorm van augmented reality overheen moest komen. Een hybride representatie van echte en onechte perfecte vrouwen. Het past bij het gehele foto thema van Breda Photo, echter is het te druk in mijn ogen. Het laat de pure schoonheid van het vrouwelijk lichaam achterwege door alle poespas die erbij is getoverd. 

Ten slotte, de remake. Omdat ik aardig wat commentaren had op het werk, heb ik voor de remake alles uit de kast gehaald om het publiek te laten zien wat mijn schoonheidsideaal is. De eerste verandering ligt in het feit dat ik gebruik maak van zwart-wit. 
Zwart-wit benadrukt in mijn ogen de esthetiek van het model. Het laat de kijker door de huid kijken. Daarnaast vind ik zwart-wit tijdloos, een presentatie voor eeuwige schoonheid. Ik kies daarnaast voor een krachtige houding die zekerheid uitstraalt.
Ik vind de foto geslaagd omdat het een vorm van begeerte oproept maar tegelijkertijd op afstand blijft en daarom nieuwsgierigheid creëert. 
Opdracht 7: Before (opdracht 3) and After
Voor opdracht 7 heb ik gebruik gemaakt van de feedback van docente Hillie de Rooij. Zij gaf aan om aan de slag te gaan met minder perfecte afbeeldingen. Dit was voor mij een uitdaging omdat ik mijn foto's graag uitdenk: pose, houding, locatie, tijdstip en het type persoon. Het definieert mijn stijl, echter was voor deze opdracht de uitdaging om dat los te laten.
Ik heb voor opdracht 7 daarom geen voorbereidingen getroffen. Ik ben opstap gegaan in Utrecht met Nicky. Omdat er geen verhaal/moodboard was, waren alle foto's in principe ''goed''. Ik gaf amper instructies tijdens het maken van de foto's als het feit dat er geen voorschriften voor kleding waren. Het beeld is puur en reflecteert als ik eerlijk ben, meer de waarheid als bij de foto van opdracht 3.
Al met al zijn geen van de 2 foto's fout omdat het te maken heeft hoe de fotograaf naar de wereld kijkt. Zijn visie op de wereld, visueel vertaald in beeld.
Opdracht 6: Uithof fotoserie
In samenwerking met Harald Pouwels heb ik vijf foto's genomen die het leven van een student op de Uithof vertonen. De student loopt de Padualaan 101 binnen en gaat naar zijn college. Als de middag is aangebroken gaat hij lunchen. Na de lunch zullen vaak nog enkele colleges volgen waarna de student de bus naar huis pakt.